مرتضى مطهرى

114

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

سهم شريك ديگر . اگر دو نفر به‌طور مُشاع در مالى شريك باشند و يكى از آنها بخواهد سهم خود را بفروشد ، اگر شريك او به همان ميزان كه ديگران واقعاً خريدارند خريدار باشد ، حق اولويّت دارد . 5 . كتاب احياء الموات . موات يعنى زمين مرده ( زمين باير ) يعنى زمينى كه وسيله ساختمان يا وسيله كشاورزى و امثال اينها زنده نشده است . زمين احيا شده را در فقه « عامر » مىنامند . پيغمبر فرمود : . مَنْ احْيا ارْضاً مَواتاً فَهِىَ لَهُ . هركس زمين مرده‌اى را زنده كند آن زمين از خود او است . احياء موات مسائل زيادى دارد كه در فقه مسطور است . 6 . كتاب اللُّقَطَة . « لُقَطَه » يعنى پيدا شده . در اينجا احكام اشيائى كه پيدا مىشوند و صاحب آنها معلوم نيست ذكر مىشود . لقطه يا حيوانى است يا غير حيوانى . اگر حيوانى باشد و به نحوى باشد كه خطرى متوجه حيوان نيست حق ندارد او را در اختيار بگيرد ، و اگر خطر متوجه آن است ، مثل گوسفند در صحرا ، مىتواند آن را در اختيار بگيرد ولى بايد صاحب آن را جستجو كند ، اگر صاحبش پيدا شد بايد به او تحويل داده شود ، و اگر صاحبش پيدا نشد مجهول المالك است بايد با اجازه حاكم شرعى به مصرف فقرا برسد . لقطهء غير حيوان اگر اندك باشد ، يعنى كمتر از حدود نيم مثقال نقرهء مسكوك باشد ، يابنده مىتواند به نفع خود تصرف كند و اگر بيشتر باشد بايد تا يك سال در جستجوى مالك اصلى باشد ( مگر اينكه شىء پيدا شده قابل بقا نباشد مانند ميوه‌ها ) اگر مالك اصلى پيدا نشد در اينجا فرق است ميان لقطهء حرم يعنى لقطه‌اى كه در حرم مكه پيدا شده باشد و غير آن . اگر در حرم مكه پيدا شده باشد بايد يكى از دو كار را بكند : يا صدقه بدهد به قصد اينكه اگر صاحبش پيدا شد عوضش را به او بپردازد و يا نگه دارد به نيت اينكه صاحبش پيدا شود . و اگر لقطهء غير حرم باشد ميان يكى از سه كار مخيّر است : يا براى خود بردارد به قصد اينكه اگر صاحبش پيدا شد عين يا عوض آن مال را به او بدهد ، و يا صدقه بدهد با همين قصد ، و يا نگهدارى كند به اميد اينكه صاحبش پيدا شود . اگر شىء پيدا شده بىعلامت باشد جستجوى صاحب اصلى ضرورت ندارد و